„გამარტივებული წარმოება დაიწყო — რა ვქნა?“ — ეს კითხვა მაშინვე ჩნდება, როცა აღსრულების ეროვნული ბიუროს კონვერტს გახსნით და შიგ ხშირად ისეთი კომპანიის სახელს ხედავთ, რომელიც აღარც გახსოვთ. ორი რამ ახლავე უნდა იცოდეთ. პირველი: ეს ჯერ არ არის ბრძანება და არც სასამართლოს გადაწყვეტილება — ეს მხოლოდ შეტყობინებაა, რომ კრედიტორმა თქვენ მიმართ წარმოება დაიწყო. მეორე: პასუხისთვის გაქვთ 10 კალენდარული დღე შეტყობინების მიღებიდან, და სწორედ ეს ვადა წყვეტს ყველაფერს.
ეს ნამდვილად გამარტივებული წარმოებაა? შეამოწმეთ 30 წამში
სანამ რამეს გადაწყვეტთ, ნახეთ, ვინ გამოგიგზავნათ წერილი და რა წერია მასში. ვალთან დაკავშირებული ყველა ქაღალდი გამარტივებული წარმოება არ არის — და როცა არ არის, პროტესტი არ გამოგადგებათ. თუ ეჭვი გაქვთ, დეტალურად ნახეთ, რომელი დოკუმენტი მიიღეთ და შეიძლება თუ არა მასზე პროტესტი.
- სსიპ „აღსრულების ეროვნული ბიუროს“ ბლანკი, სიტყვები „გამარტივებული წარმოება“, „პროტესტი“ და „10 კალენდარული დღის ვადაში“, ზედა მარჯვენა კუთხეში — წარმოების ნომერი: ეს სწორედ ის შეტყობინებაა, რომელზეც ეს სტატიაა.
- დავალიანების გადახდევინების შესახებ ბრძანება — ბიურომ უკვე გადაწყვიტა, რადგან ვადაში პროტესტი არ მიუღია. პროტესტის დრო გასულია; ნახეთ, რა რჩება, როცა ბრძანება უკვე გამოიცა.
- ნოტარიუსის სააღსრულებო ფურცელი ან ბიუროში რეგისტრირებული სესხის ხელშეკრულება — სხვა ინსტრუმენტია, პროტესტის უფლება მასზე არ ვრცელდება.
- სასამართლოს უწყება, გადაწყვეტილება ან სააღსრულებო ფურცელი — ეს სასამართლო პროცესია, მისი წესები და ვადები სხვაა.
- ბანკის, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ან კოლექტორის წერილი — ეს წარმოება არ არის: ვადა არ მიდის და გასაპროტესტებელი არაფერია.
თუ თქვენი შემთხვევა პირველ პუნქტს ემთხვევა, იპოვეთ შეტყობინებაში ორი რამ: გამარტივებული წარმოების ნომერი და აპლიკანტის, ანუ კრედიტორის, დასახელება. ორივე პროტესტში უშეცდომოდ უნდა ჩაიწეროს. გადაუღეთ ფოტო ყველა გვერდს და კონვერტს, ხოლო ცალკე ჩაიწერეთ, რომელ დღეს ჩაგაბარეს შეტყობინება.
რა არის გამარტივებული წარმოება და რატომ წერს ბიურო და არა სასამართლო
საქართველოში ვალის სწრაფად ამოღების ეს გზა სასამართლოს არ გადის. ის „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის XVI¹ თავითაა მოწესრიგებული და მას აღსრულების ეროვნული ბიურო აწარმოებს — იუსტიციის სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი. ამიტომ წერილი ბიუროდან მოდის და არა სასამართლოდან.
ტერმინები უცნაურად ჟღერს, მაგრამ მარტივია. ვინც ფულს ითხოვს, არის აპლიკანტი; ვისაც შეტყობინება მიუვიდა, არის რესპონდენტი. თუ წერილი ახლა ხელში გიჭირავთ, რესპონდენტი თქვენ ხართ. აპლიკანტი ხშირად ისეთი კომპანიაა, რომელთანაც პირდაპირ არასდროს გქონიათ საქმე — მაგალითად, ის, ვინც ვალი სხვისგან იყიდა.
ყველაზე მნიშვნელოვანი კი ისაა, რომ ამ ეტაპზე არავის არაფერი განუხილავს. ბიურომ არ შეამოწმა, არსებობს თუ არა ვალი, უკვე ხომ არ გადაიხადეთ, ან სწორად არის თუ არა დათვლილი თანხა. ბრძანება მხოლოდ მაშინ გამოიცემა, თუ რესპონდენტი დუმს. სწორედ ამიტომ შეგიძლიათ, გამარტივებული წარმოება ახლავე, ბრძანებამდე შეაჩეროთ.
რა გზებს გთავაზობთ შეტყობინება
კანონი ბიუროს ავალდებულებს, შეტყობინებაშივე ჩამოწეროს, რისი გაკეთება შეგიძლიათ და რა მოჰყვება დუმილს. ამიტომ ცხრილში მოცემულ გზებს თქვენს წერილშიც იპოვით — შეადარეთ.
| გზა | რას აკეთებთ | რა ხდება შემდეგ |
|---|---|---|
| სრულად გადახდა | იხდით მოთხოვნილ თანხას ვადაში | წარმოება სრულდება. აზრი აქვს მხოლოდ მაშინ, თუ ვალს და მის ოდენობას ეთანხმებით; გადახდისას ემატება გამარტივებული წარმოების საფასური, რომელიც შეტყობინებაშია მითითებული. |
| ნაწილობრივ გადახდა ან აღიარება | იხდით ან წერილობით აღიარებთ მოთხოვნას ან მის ნაწილს | აღიარებული ან გადახდილი ნაწილის შემდგომ სადავოდ გახდომა შეიძლება გაგიჭირდეთ. ხელმოწერამდე ზუსტად წაიკითხეთ შეტყობინება ან გაესაუბრეთ იურისტს. |
| მორიგების შეთავაზება | სთავაზობთ აპლიკანტს განვადებას ან სხვა პირობებს | ეს მოლაპარაკებაა აპლიკანტთან; მისი თანხმობა გარანტირებული არ არის, ვადა კი მაინც მიდის. |
| პროტესტი | ვადაში წარუდგენთ ბიუროს წერილობით პროტესტს — მოთხოვნის სრულ უარყოფას | ბიურო ვალდებულია, უარი თქვას ბრძანების გამოცემაზე მთელ თანხაზე. აპლიკანტს რჩება სასამართლოსთვის მიმართვის უფლება. |
| არაფრის გაკეთება | ელოდებით | ვადის გასვლის შემდეგ გამოიცემა დავალიანების გადახდევინების შესახებ ბრძანება, რომელიც გამოცემისთანავე ძალაშია და, თუ აპლიკანტმა ეს მოითხოვა, მაშინვე აღსრულდება. |
თუ ვალი არ გეკუთვნით, უკვე გადაიხადეთ, თანხა გაბერილია ან უბრალოდ ვერ ხვდებით, საიდან გაჩნდა, პროტესტი ერთადერთი გზაა, რომელიც ბრძანებას მთლიანად აჩერებს. დუმილი კი ყველაზე ძვირი არჩევანია: ის აპლიკანტს ბრძანებას აძლევს ისე, რომ არავინ შეამოწმებს, ვინ არის მართალი.
რამდენი დრო გაქვთ: 10 კალენდარული დღე ჩაბარებიდან
ვადა ითვლება შეტყობინების ფაქტობრივი ჩაბარების დღიდან და შედგება კალენდარული დღეებისგან — შაბათ-კვირა და დასვენების დღეები არ გამოირიცხება. ჩაბარებად ითვლება არა მხოლოდ პირადად თქვენთვის გადაცემა: შეტყობინება შეიძლება ჩაბარდეს თქვენთან მცხოვრებ ქმედუნარიან ოჯახის წევრს ან სამსახურის ადმინისტრაციას. თუ მიღებაზე თავად თქვით უარი, შეტყობინება მაინც ჩაბარებულად ითვლება.
სამაგიეროდ, საჯარო შეტყობინებით ჩაბარება ამ პროცედურაში აკრძალულია, ამიტომ ვადა მხოლოდ რეალური ჩაბარებიდან იწყება. და კიდევ ერთი: კანონი პირდაპირ არ ამბობს, ითვლება თუ არა ვადაში ბოლო დღეს ფოსტაში ჩაბარებული პროტესტი. უსაფრთხოა, რომ ბიურომ ის ვადაში მიიღოს — ამიტომ გაგზავნეთ ან მიიტანეთ რამდენიმე დღით ადრე. როგორ დაითვალოთ ვადა კონკრეტულ თარიღებზე, ნახეთ სტატიაში პროტესტის 10-დღიანი ვადის შესახებ.
რას უნდა შეიცავდეს პროტესტი აღსრულების ბიუროში
კარგი ამბავი ისაა, რომ პროტესტი გრძელი არ უნდა იყოს. კანონი (91⁷ მუხლის მე-3 პუნქტი) ზუსტად ჩამოთვლის, რა უნდა ეწეროს მასში — და მეტს არაფერს ითხოვს. თითოეული ნაწილი დაწვრილებით განხილულია პროტესტის ნიმუშის სტატიაში:
- თქვენი სახელი და გვარი, პირადი ნომერი (11 ციფრი) და მისამართი;
- გამარტივებული წარმოების ნომერი — ზუსტად ისე, როგორც შეტყობინებაშია;
- აპლიკანტის დასახელება;
- მოთხოვნის სრული უარყოფა — არა „ნაწილობრივ ვეთანხმები“, არამედ მთლიანად; თუ შეტყობინებაში რამდენიმე აპლიკანტის მოთხოვნაა, მიუთითეთ, რომელს უარყოფთ;
- თქვენი ან თქვენი წარმომადგენლის ხელმოწერა.
პროტესტი წარედგინება აღსრულების ეროვნულ ბიუროს — იმავე ორგანოს, რომელმაც შეტყობინება გამოგიგზავნათ; მისამართი შეტყობინებაშივეა. მიიტანეთ პირადად ტერიტორიულ ოფისში და მოითხოვეთ ასლზე მიღების აღნიშვნა, ან გააგზავნეთ ფოსტით, ჩაბარების დამადასტურებელი გზავნილით. ელექტრონულ არხს მხოლოდ მაშინ მიმართეთ, თუ ბიურო წინასწარ დაგიდასტურებთ, რომ ასე მიიღებს ხელმოწერილ პროტესტს.
პროტესტის წარდგენა უფასოა — კანონი მისთვის საფასურს არ ითვალისწინებს. ადვოკატის აყვანაც სავალდებულო არ არის: პროტესტს თავად აწერთ ხელს და თავად წარადგენთ.
რა მოხდება პროტესტის შემდეგ — და რას ვერ აკეთებს პროტესტი
თუ პროტესტი ვადაში მივიდა, ბიურო ვალდებულია, უარი თქვას დავალიანების გადახდევინების შესახებ ბრძანების გამოცემაზე მოთხოვნის სრულ ოდენობაზე. ის არ წყვეტს, ვინ არის მართალი — უბრალოდ, გამარტივებული გზა იკეტება. იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანსა და საფუძველზე, გამარტივებული წარმოება ხელახლა ვეღარ დაიწყება.
თუ წარმოების დროს თქვენს ქონებას ყადაღა დაადეს, ის იხსნება უარის აპლიკანტისთვის ჩაბარებიდან ერთ თვეში — თუ ბიუროს არ აცნობეს, რომ სასამართლოში დავა არსებითად დაიწყო.
ახლა გულახდილად: პროტესტი ვალს არ აუქმებს. აპლიკანტს რჩება უფლება, იმავე მოთხოვნით ჩვეულებრივ სასამართლოს მიმართოს — და იქ უკვე მას მოუწევს დაამტკიცოს, რომ ფული მართლა გმართებთ. ამიტომ ახლავე შეინახეთ ყველაფერი, რაც შეიძლება გამოგადგეთ: ხელშეკრულებები, ქვითრები, საბანკო გადარიცხვები, მიმოწერა.
გამარტივებული წარმოება: რა ვქნა დღეს, ნაბიჯ-ნაბიჯ
თუ ამას ტელეფონიდან კითხულობთ, შეტყობინება გვერდით გიდევთ და კითხვა „გამარტივებული წარმოება დაიწყო — რა ვქნა?“ ისევ გაწუხებთ, უმოკლესი გზაა შეტყობინების ფოტოს ატვირთვა: მონაცემებს ჩვენ ამოვიცნობთ, თქვენ გადაამოწმებთ და მიიღებთ ხელმოსაწერად მზა პროტესტს. როგორ მუშაობს სერვისი და რას მოიცავს, ნახეთ პროტესტის მომზადების მთავარ გვერდზე.