ვალზე ქაღალდი მოგივიდათ და ვერ ხვდებით, რა არის? საქართველოში ვალის ამოღების რამდენიმე განსხვავებული გზა არსებობს და თითოეულს თავისი დოკუმენტი აქვს. აღსრულების ბიუროს შეტყობინება ვალზე შეიძლება ნიშნავდეს გამარტივებულ წარმოებას, რომლის შეჩერებაც პროტესტით შეიძლება, — ან უკვე დაწყებულ აღსრულებას, სადაც პროტესტის ეტაპი აღარ არსებობს. ეს გვერდი დაგეხმარებათ, რამდენიმე წუთში გაარკვიოთ, რომელი დოკუმენტი გიჭირავთ ხელში და რა გააკეთოთ შემდეგ.
აღსრულების ბიუროდან ვალის შეტყობინება მოვიდა? ჯერ ამოიცანით დოკუმენტი
ყველა ქაღალდი, რომელზეც „ვალი“ ან „აღსრულება“ წერია, ერთნაირი არ არის. სანამ რამეს გადაწყვეტთ, დადეთ დოკუმენტი მაგიდაზე და ხუთ რამეს შეხედეთ:
- ვინ არის გამომგზავნი — სსიპ „აღსრულების ეროვნული ბიურო“, ნოტარიუსი, სასამართლო, ბანკი, მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია თუ კოლექტორული კომპანია. ბლანკი და ბეჭედი ამას ფურცლის ზედა ნაწილშივე აჩვენებს.
- დოკუმენტის სათაური — „შეტყობინება გამარტივებული წარმოების დაწყების შესახებ“, „დავალიანების გადახდევინების შესახებ ბრძანება“, „სააღსრულებო ფურცელი“, „უწყება“ თუ უბრალოდ „შეხსენება“.
- სიტყვები „პროტესტი“ და „10 კალენდარული დღის ვადაში“ — ისინი გამარტივებული წარმოების შეტყობინებისთვისაა დამახასიათებელი.
- ნომერი — გამარტივებული წარმოების ნომერი, სასამართლო საქმის ნომერი თუ სააღსრულებო წარმოების ნომერი.
- რას გთხოვენ — პასუხს ვადაში, გადახდას, სასამართლოში გამოცხადებას თუ უბრალოდ დაკავშირებას.
თუ ერთ ფურცელზე ერთად ჩანს ბიუროს ბლანკი, სიტყვები „გამარტივებული წარმოება“ და 10-დღიანი ვადა, დიდი ალბათობით, ისეთი დოკუმენტი გიჭირავთ, რომელზეც პროტესტი მუშაობს. ყველა სხვა შემთხვევაში ქვემოთ მოცემულ ცხრილს შეხედეთ.
შედარების ცხრილი: რომელ დოკუმენტზე შეიძლება პროტესტი
ქვემოთ რვა დოკუმენტია, რომლებსაც ვალთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად იღებენ. პროტესტი მხოლოდ პირველ სტრიქონზე მუშაობს; დანარჩენ შემთხვევებში ის ან უკვე გვიანაა, ან საერთოდ არ არის გათვალისწინებული.
| დოკუმენტი | ვინ აგზავნის | რას ეძებთ ტექსტში | პროტესტი? | რა გააკეთოთ |
|---|---|---|---|---|
| შეტყობინება გამარტივებული წარმოების დაწყების შესახებ | აღსრულების ეროვნული ბიურო | „გამარტივებული წარმოება“, „პროტესტი“, „10 კალენდარული დღის ვადაში“, წარმოების ნომერი, აპლიკანტი | დიახ — 10 კალენდარულ დღეში ჩაბარებიდან | მოამზადეთ პროტესტი და ჩააბარეთ ბიუროს ვადამდე რამდენიმე დღით ადრე |
| დავალიანების გადახდევინების შესახებ ბრძანება | აღსრულების ეროვნული ბიურო | „ბრძანება“, ბიუროს უფლებამოსილი პირის ხელმოწერა | არა — პროტესტის ვადა უკვე გასულია | სწრაფად მიმართეთ იურისტს |
| ნოტარიუსის სააღსრულებო ფურცელი | ნოტარიუსი | „სააღსრულებო ფურცელი“, „უშუალოდ აღსასრულებლად მიქცევა“, ნოტარიუსის ბეჭედი | არა | მიმართეთ იურისტს; ჩვენი დოკუმენტი აქ არ გამოდგება |
| ბიუროში რეგისტრირებული სესხის ხელშეკრულება | ბანკი ან მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია ბიუროს მეშვეობით | სესხის ან კრედიტის ხელშეკრულება, მისი რეგისტრაცია აღსრულების ეროვნულ ბიუროში | არა — სრულდება შედავების უფლების გარეშე | მიმართეთ იურისტს |
| სასამართლოს უწყება, სარჩელი, გადაწყვეტილება ან სააღსრულებო ფურცელი | სასამართლო | სასამართლოს დასახელება, საქმის ნომერი, „მოსარჩელე“, „მოპასუხე“ | არა — ეს სასამართლო პროცესია | დაიცავით სასამართლოს ვადები და მიმართეთ იურისტს |
| შეტყობინება სააღსრულებო წარმოების დაწყების ან ყადაღის შესახებ | აღსრულების ეროვნული ბიურო, აღმასრულებელი | „სააღსრულებო წარმოება“, „ყადაღა“, უკვე არსებული გადაწყვეტილება ან ბრძანება | არა — სააღსრულებო საფუძველი უკვე არსებობს | გაარკვიეთ, რის საფუძველზე დაიწყო აღსრულება, და მიმართეთ იურისტს |
| შეტყობინება მოვალეთა რეესტრში რეგისტრაციის შესახებ | აღსრულების ეროვნული ბიურო | „მოვალეთა რეესტრი“ | არა | გაარკვიეთ, რომელი წარმოების გამო მოხვდით რეესტრში |
| ბანკის, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ან კოლექტორის წერილი | კრედიტორი ან კოლექტორული კომპანია | „შეხსენება“, „პრეტენზია“, გადახდის მოთხოვნა, საკონტაქტო ტელეფონი | არა — ეს წარმოება არ არის | გადაამოწმეთ ვალი, შეინახეთ მიმოწერა, ნაჩქარევად ნუ აღიარებთ |
ცხრილი ერთ მარტივ წესს აჩვენებს: პროტესტი შესაძლებელია მხოლოდ გამარტივებულ წარმოებაში და მხოლოდ მანამ, სანამ ბრძანება გამოიცემა. თუ სააღსრულებო საფუძველი — ნოტარიუსის აქტი, რეგისტრირებული ხელშეკრულება, სასამართლოს გადაწყვეტილება ან ბიუროს ბრძანება — უკვე არსებობს, პროტესტის ეტაპი ან გავლილია, ან საერთოდ არ ყოფილა.
ერთადერთი შემთხვევა, როცა პროტესტი მუშაობს: გამარტივებული წარმოება
გამარტივებული წარმოება ადმინისტრაციული პროცედურაა, რომელსაც აღსრულების ეროვნული ბიურო აწარმოებს „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის XVI¹ თავის მიხედვით. კრედიტორი (აპლიკანტი) ბიუროს მიმართავს, ბიურო კი თქვენ, რესპონდენტს, შეტყობინებას გიგზავნით. ამ მომენტში ბრძანება ჯერ არ არსებობს: ის გამოიცემა მხოლოდ მაშინ, თუ 10 კალენდარულ დღეში არაფერს გააკეთებთ.
თუ ვადაში წერილობით პროტესტს წარადგენთ — მოთხოვნის სრულ უარყოფას — ბიურო ვალდებულია, უარი თქვას ბრძანების გამოცემაზე მთელ თანხაზე. დასაბუთება საჭირო არ არის, მაგრამ წარმოების ნომერი, აპლიკანტის დასახელება, თქვენი პირადი ნომერი და ხელმოწერა უშეცდომოდ უნდა იყოს. დეტალურად წაიკითხეთ, რა გააკეთოთ, როცა გამარტივებული წარმოება დაიწყო, და როგორ აეწყობა პროტესტი ხუთი სავალდებულო ნაწილით.
თუ შეტყობინება თქვენ მაგივრად ოჯახის წევრმა ჩაიბარა ან ზუსტად არ იცით, რომელი დღიდან ითვლება ვადა, ნახეთ, როდის იწყება და როდის მთავრდება პროტესტის 10 დღე.
ნოტარიუსის სააღსრულებო ფურცელი და ბიუროში რეგისტრირებული სესხი
ბევრი ვალი საქართველოში გამარტივებულ წარმოებას საერთოდ არ გადის. ბანკები და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციები ხშირად ირჩევენ გზას, სადაც მოვალეს შედავების ეტაპი არ აქვს. ორი ასეთი გზა ყველაზე გავრცელებულია — და ორივე შემთხვევაში პროტესტი არ მუშაობს.
ნოტარიუსის სააღსრულებო ფურცელი
როცა სესხის ან სხვა ხელშეკრულება ნოტარიუსთან იყო გაფორმებული, ნოტარიუსს, როგორც წესი, შეუძლია გასცეს აქტი, რომელიც უშუალოდ აღსასრულებლად მიიქცევა — ბიუროსა და სასამართლოს წინასწარი განხილვის გარეშე. ასეთი აქტი კანონში სააღსრულებო საფუძვლად არის ჩამოთვლილი, ისევე როგორც სასამართლოს გადაწყვეტილება. პროტესტის უფლება მასზე არ ვრცელდება და ჩვენი დოკუმენტი აქ არ გამოგადგებათ.
ბიუროში რეგისტრირებული სესხის ხელშეკრულება
მეორე გზა იმავე კანონის XVI³ თავშია: სესხის ან კრედიტის ხელშეკრულება აღსრულების ეროვნულ ბიუროში რეგისტრირდება და, თუ ვალი არ იფარება, სრულდება შედავების უფლების გარეშე. ბლანკი აქაც ბიუროსია, ამიტომ დაბნევა ადვილია. მთავარი განსხვავება ისაა, რომ აქ პროტესტისა და 10-დღიანი ვადის შეთავაზება არ არის — თუ ეჭვი გაქვთ, შეხედეთ, გამარტივებულ წარმოებას ეხება შეტყობინება თუ რეგისტრირებულ ხელშეკრულებას.
ორივე შემთხვევაში სწორი ნაბიჯია სწრაფი კონსულტაცია იურისტთან: მხოლოდ მას შეუძლია შეაფასოს, რჩება თუ არა სხვა გზა თქვენს კონკრეტულ საქმეში. პროტესტის მომზადებაზე დროს ნუ დახარჯავთ — ის აქ არაფერს შეცვლის.
სასამართლოს ქაღალდები, აღსრულების დაწყება და მოვალეთა რეესტრი
სასამართლოს უწყება, სარჩელი ან გადაწყვეტილება ბიუროდან კი არა, სასამართლოდან მოდის — ბლანკზე სასამართლოს დასახელება და საქმის ნომერი წერია. ეს უკვე სასამართლო პროცესია, საკუთარი წესებითა და ვადებით, რომლებიც, როგორც წესი, თავად დოკუმენტშია მითითებული. ბიუროში წარდგენილი პროტესტი აქ არაფერს შეცვლის.
შეტყობინება სააღსრულებო წარმოების დაწყების შესახებ ან აღმასრულებლის შეტყობინება ყადაღის დადებაზე ნიშნავს, რომ სააღსრულებო საფუძველი — სასამართლოს გადაწყვეტილება, ნოტარიუსის აქტი ან ბიუროს ბრძანება — უკვე არსებობს და მისი აღსრულება დაიწყო. თუ აღსრულება გამარტივებული წარმოების ბრძანებას ეფუძნება, წაიკითხეთ, რა რჩება, როცა დავალიანების გადახდევინების ბრძანება უკვე გამოცემულია.
მოვალეთა რეესტრში რეგისტრაციის შეტყობინება აღსრულების შედეგია და არა მისი დასაწყისი. რეესტრიდან ამოსვლა, როგორც წესი, ვალის დაფარვას ან სააღსრულებო წარმოების დასრულებას უკავშირდება — ზუსტი პირობები თქვენს წარმოებაზე აღმასრულებელს ან იურისტს დაუზუსტეთ. პროტესტი ამ ეტაპზე არ არსებობს.
ბანკის, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის და კოლექტორის წერილი
წერილი, ტელეფონზე მოსული შეტყობინება ან ზარი ბანკისგან, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციისგან ან კოლექტორული კომპანიისგან წარმოება არ არის. ის კანონით გათვალისწინებულ ვადას არ იწყებს და გასაპროტესტებელს არ შეიცავს — ეს კრედიტორის მოთხოვნაა, რომელიც არცერთ სახელმწიფო ორგანოს ჯერ არ განუხილავს.
ეს არ ნიშნავს, რომ წერილი უყურადღებოდ უნდა დატოვოთ: ის შეიძლება შემდეგი ნაბიჯის წინამორბედი იყოს. კრედიტორს შეუძლია ბიუროს მიმართოს გამარტივებული წარმოებისთვის, ნოტარიუსს — სააღსრულებო ფურცლისთვის, ან სასამართლოს. ამიტომ:
- გაარკვიეთ, ვინ არის კრედიტორი და რის საფუძველზე ითხოვს ფულს — განსაკუთრებით, თუ წერს კომპანია, რომელთანაც ხელშეკრულება არასდროს გაგიფორმებიათ;
- შეინახეთ ყველა წერილი, ქვითარი და საბანკო გადარიცხვა;
- ნაჩქარევად ნუ აღიარებთ ვალს წერილობით და ნუ მოაწერთ ხელს ახალ შეთანხმებას, სანამ თანხას არ გადაამოწმებთ;
- თვალი ადევნეთ ფოსტას: თუ შემდეგ ბიუროდან გამარტივებული წარმოების შეტყობინება მოვა, 10-დღიანი ვადა სწორედ მისი ჩაბარებიდან დაიწყება.
რა გააკეთოთ ახლა — ოთხი ნაბიჯი
თუ აღმოჩნდა, რომ აღსრულების ბიუროს შეტყობინება ვალზე სწორედ გამარტივებული წარმოების დაწყებას ეხება, უმოკლესი გზაა შეტყობინების ფოტოს ატვირთვა და პროტესტის მომზადება. როგორ მუშაობს სერვისი და რას მოიცავს, ნახეთ პროტესტის მომზადების მთავარ გვერდზე.